ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ & ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

Περιγραφή

Όλοι συμφωνούν ότι ο κοινωνικός ρόλος της ανωτάτης εκπαίδευσης πρέπει να είναι η παραγωγή επιστημονικής γνώσης και η μετάδοσή της σε όλους εκείνους που θα την χρησιμοποιήσουν σύμφωνα με τις δυνατότητες της κοινωνίας, ανάλογα με τη σχετική ζήτηση.

Σύγχρονες έρευνες έχουν δείξει ότι οι περισσότεροι από αυτούς που φοιτητούν σήμερα στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, κατά τη διάρκεια της ζωής τους, θα αλλάξουν πάνω από τρία επαγγέλματα, διαφορετικά από αυτό που σπούδασαν. Συνεπώς μόνο η καλή γνώση του αντικειμένου που θεραπεύει η κάθε επιστήμη και των αλληλοσυνδέσεών της με το γενικότερο πλέγμα της ανθρώπινης γνώσης και πρακτικής, είναι η ικανή και αναγκαία συνθήκη για να μπορέσει ο σημερινός επιστήμονας να ερμηνεύσει και να κατανοήσει τις εξελίξεις που συντελούνται στο χώρο του και, αν χρειασθεί να αλλάξει ειδικότητα, να το κάνει, χωρίς να ξεκινάει κάθε φορά από την αρχή, σαν τον Σίσυφο.

Στα πανεπιστήμια υπάρχει και σήμερα η τάση να οργανώνεται η γνώση σε ξεχωριστά γνωστικά πεδία: φυσικές επιστήμες, κοινωνικές επιστήμες, θετικές επιστήμες, οικονομικές επιστήμες κ.λπ. Aυτές στη συνέχεια διαιρούνται σε επιμέρους πεδία. Eπίσης τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι σύγχρονες επιχειρήσεις, αλλά και η κοινωνία γενικότερα, συχνά χαρακτηρίζονται ως οικονομικά, τεχνικά, οργανωσιακά, κοινωνικά, κ.λπ. Όμως ο επιθετικός προσδιορισμός πριν από το ουσιαστικό δείχνει απλά την οπτική θεώρηση του παρατηρητή που βλέπει το πρόβλημα. Δεν λέει τίποτε για το ίδιο το πρόβλημα. Oύτε σημαίνει ότι αυτή η οπτική είναι η καλύτερη για τη λύση του. Πολλά πανεπιστημιακά προγράμματα σπουδών είναι προσανατολισμένα σε γνωστικά αντικείμενα που προσφέρουν εξειδικευμένη γνώση, με αποτέλεσμα να έχουν μονοδιάστατο χαρακτήρα και να παρεμποδίζεται η βαθύτερη γνώση. Είναι και αυτός ένας από τους λόγους που σήμερα η ανωτάτη εκπαίδευση αποτυγχάνει να ετοιμάσει τους απόφοίτους με τρόπο που να μπορούν να αντιμετωπίσουν θέματα σύμπλοκα με αυξημένες αλληλοεξαρτήσεις. Όπως, εύστοχα, παρατήρησε και ο Russel Ackoff «ούτε η φύση ούτε η κοινωνία είναι οργανωμένη όπως τα πανεπιστήμια, σε γνωστικά πεδία».

Aπό την άλλη πλευρά, ένας φοιτητής που παρακολουθεί μαθήματα από διάφορα πεδία – όπως συμβαίνει συχνά σε διάφορα προγράμματα σπουδών – δεν αποκτά μια ολιστική οπτική που θα τον βοηθήσει να καταλάβει τη συμπλοκότητα της σύγχρονης επιχείρησης, μέρος της οποίας είναι και το πληροφοριακό σύστημα, το αντικείμενο του παρόντος βιβλίου.

O φοιτητής θα πρέπει να εκπαιδευθεί να θεωρεί το υπό εξέταση αντικείμενο κάτω από πολλαπλές οπτικές, ακολούθως να μάθει τη συστημική οπτική και στη συνέχεια να το παρατηρεί ως ολότητα. Εξετάζοντας το αντικείμενο με μια μόνο οπτική, συνδεόμαστε άμεσα με γραμμικό τρόπο σκέψης, οπότε δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τη πολυπλοκότητα της σύγχρονης κοινωνικής πραγματικότητας.

Τα Πληροφοριακά Συστήματα (Π.Σ.) είναι ένα νέο, σχετικά, γνωστικό αντικείμενο, αφού έχει αναδειχθεί τα τελευταία 40 χρόνια. Όπως συμβαίνει με κάθε γνωστικό πεδίο υπάρχουν διαφορετικές και συχνά αντικρουόμενες απόψεις για το περιεχόμενο του πεδίου, τα όρια του και τις σχέσεις του με συγγενή πεδία, όπως, για παράδειγμα, την επιστήμη υπολογιστών, τη διοικητική επιστήμη, την οργανωσιακή ανάλυση, κ.λπ.

Δεν είναι γνωστό ποιός ήταν ο πρώτος που χρησιμοποίησε τον όρο Πληροφοριακό Σύστημα και την ακριβή έννοια που έδωσε στον όρο αυτό. Σήμερα ο όρος χρησιμοποιείται ευρέως, χωρίς να μπορεί να ισχυρισθεί κανείς ότι όλοι συμφωνούν ότι εννοούν το ίδιο πράγμα. Aν υπάρχει ένα σημείο στο οποίο δεν υπάρχει διαφωνία, είναι ότι ο όρος Π.Σ. αναφέρεται σε κάτι πολύπλοκο και αφηρημένο, οπότε είναι επόμενο να υπάρχουν διαφορετικές οπτικές θεωρήσεις.